Peraturan Iklan Klinik di Malaysia:
Apa Yang Boleh, Apa Yang Tidak

Pada 13 Julai 2026, akhbar The Star melaporkan amaran bersama daripada Persatuan Hospital Swasta Malaysia (APHM), Jawatankuasa Kesihatan Pulau Pinang, dan Cawangan Kawalan Amalan Perubatan Swasta (CKAPS) Kementerian Kesihatan Malaysia. Amaran itu menyentuh risiko tersembunyi dalam prosedur yang dipromosikan melalui pemasaran dalam talian yang agresif, harga menarik, dan tawaran promosi.

Ramai pengamal membaca amaran itu sebagai isyarat bahawa peraturan baharu akan datang. Sebenarnya tidak. Perkara yang diberi amaran itu telah pun dilarang secara bertulis dalam garis panduan sedia ada. Yang berubah hanyalah perhatian awam, bukan peraturan.

Di situlah masalahnya. Jika sesuatu yang telah lama dilarang masih berleluasa, ia bermakna sebahagian besar industri tidak pernah membaca dokumen asal. Artikel ini cuba menutup jurang itu.

1. Dua Kelulusan, Bukan Satu

Ini konsep asas yang paling kerap disalah faham, dan ia punca kepada hampir semua kekeliruan lain.

Apabila kempen Google Ads klinik anda diluluskan dan iklan mula ditayangkan, yang berlaku ialah Google telah menyemak iklan anda mengikut polisi Google. Google tidak menyemak sama ada iklan anda mempunyai kelulusan Lembaga Iklan Ubat. Kedua-dua sistem ini beroperasi secara berasingan dan tidak berkongsi maklumat.

Implikasinya mudah tetapi jarang dinyatakan: kempen boleh lulus semakan Google sepenuhnya dan pada masa yang sama tidak memenuhi keperluan kelulusan Malaysia. Kelulusan Google bukan bukti pematuhan tempatan, dan ia tidak pernah bertujuan menjadi bukti tersebut.

2. Larangan Yang Paling Kerap Dilanggar

Bahagian ini adalah sebab utama artikel ini ditulis. Empat larangan berikut diambil terus daripada teks garis panduan, dan setiap satu daripadanya masih boleh dilihat dalam iklan klinik yang sedang ditayangkan hari ini.

2.1 Promosi jualan dan diskaun ke atas fi profesional

Seksyen 7.0, di bawah tajuk Dorongan kepada Orang Ramai, menyatakan:

"Dorongan berunsur kewangan atau faedah rawatan melalui promosi jualan atau diskaun ke atas fi profesional tidak boleh ditawarkan kepada orang ramai."

Ini klausa yang paling luas kesannya terhadap ad copy klinik, dan yang paling kerap diabaikan. Tawaran seperti potongan harga bermusim ke atas konsultasi, atau dorongan kewangan untuk menggalakkan orang ramai mendapatkan rawatan, jatuh dalam skop klausa ini.

Perhatikan perbezaan penting yang wujud dalam dokumen yang sama. Seksyen 4.1 menyenaraikan maklumat yang boleh didedahkan dalam iklan, termasuk "bayaran yang dikenakan bagi pelbagai perkhidmatan dan kemudahan". Maka:

• Menyatakan harga perkhidmatan adalah dibenarkan di bawah Seksyen 4.1.
• Mempromosikan potongan ke atas fi profesional tidak dibenarkan di bawah Seksyen 7.0.

Satu perkara perlu dinyatakan dengan jujur: teks garis panduan tidak mentakrifkan sempadan antara harga pakej yang sah dan diskaun ke atas fi profesional yang dilarang. Jika model harga anda berada di kawasan kelabu ini, sahkan dengan Urus Setia LIU sebelum menerbitkan, bukan selepas.

2.2 Testimoni pesakit

Seksyen 5.3 menyatakan testimonial daripada pesakit yang mengandungi unsur perkhidmatan dan kemahiran berkaitan rawatan, pencegahan atau diagnosis penyakit atau keadaan tubuh badan manusia tidak boleh dipaparkan atau dicetak.

Ini merangkumi ulasan bertulis, petikan pesakit dalam grafik iklan, dan video testimoni. Ia satu larangan yang jelas, bukan cadangan amalan terbaik.

2.3 Endorsemen selebriti, dan takrifan yang lebih luas daripada jangkaan

Seksyen 5.4 melarang penggunaan selebriti untuk mempromosi khidmat kemudahan penjagaan kesihatan. Yang mengejutkan ramai orang ialah takrifan selebriti dalam garis panduan ini merangkumi lima kategori:

• Selebriti tempatan atau antarabangsa
• Ahli olahraga tempatan atau antarabangsa
• Pesakit yang mendapat rawatan
• Model tempatan atau antarabangsa
• Profesional, iaitu pengamal perubatan, doktor pergigian, dan ahli farmasi

Dua kategori terakhir itu penting. Pesakit yang mendapat rawatan dikira sebagai selebriti untuk tujuan klausa ini, yang mengukuhkan lagi larangan testimoni. Dan pengamal perubatan sendiri termasuk dalam takrifan, yang bermakna iklan yang dibina di sekeliling seorang doktor sebagai figura promosi berdepan dengan masalah di bawah klausa ini.

Ini selari dengan Seksyen 4.2, yang membenarkan nama, kelulusan dan bidang kepakaran pengamal perubatan disenaraikan sebagai maklumat, tetapi menyatakan dengan jelas bahawa promosi individu mana-mana pengamal perubatan berdasarkan kemahiran, pengetahuan dan pengalamannya tidak dibenarkan.

2.4 Perbandingan antara kemudahan

Seksyen 5.1 melarang perbandingan, sama ada secara langsung atau tersirat, antara kemudahan penjagaan kesihatan. Perkataan "tersirat" di situ luas. Ayat seperti "lebih baik daripada klinik biasa" tidak menamakan sesiapa, tetapi ia tetap satu perbandingan.

Seksyen 5.5 pula melarang pameran gambar spesimen tisu manusia yang diawet, atau gambar pesakit dengan penyakit yang digunakan sebagai poster.

3. Apa Yang Undang-Undang Sebenarnya Kata

Garis panduan LIU bukan berdiri sendiri. Ia melengkapi peruntukan Akta Ubat (Iklan dan Penjualan) 1956 (Disemak 1983) dan Peraturan-peraturan Lembaga Iklan Ubat 1976, seperti dinyatakan dalam Seksyen 1.1 garis panduan itu sendiri.

Seksyen 1.3 pula menyatakan prinsip asasnya: melainkan pengecualian seperti yang dinyatakan dalam Seksyen 3.0, iklan hanya boleh diumumkan setelah mendapat kelulusan Lembaga Iklan Ubat.

Selain itu, Akta Kemudahan dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta 1998 (Akta 586), Seksyen 108 menyatakan bahawa kemudahan atau perkhidmatan penjagaan kesihatan swasta tidak boleh menerbitkan apa-apa iklan:

• Dengan cara yang mengelirukan orang ramai mengenai jenis dan bentuk kemudahan atau perkhidmatan yang disediakan, atau
• Yang bertentangan dengan mana-mana arahan iklan yang dikeluarkan oleh Ketua Pengarah.

Bagi makmal patologi, peruntukan setara terdapat dalam Seksyen 75(1), Akta Makmal Patologi 2007.

Dari segi penalti, Akta Ubat (Iklan dan Penjualan) 1956 (Disemak 1983) memperuntukkan denda sehingga RM5,000, atau pemenjaraan sehingga dua tahun bagi kesalahan berulang.

Satu lagi lapisan yang perlu diambil kira oleh pengamal perubatan berdaftar: Seksyen 1.4 garis panduan menyatakan mereka perlu mematuhi Kod Etika Profesional Majlis Perubatan Malaysia serta garis panduan berkaitan yang dikeluarkan oleh Majlis tersebut. Kod tersebut mempunyai peruntukannya sendiri mengenai pengiklanan untuk mendapatkan pesakit.

4. Nombor KKLIU dan Tarikh Luput

Apabila LIU meluluskan sesuatu format iklan, kelulusan itu diberikan nombor KKLIU. Menurut Kementerian Kesihatan Malaysia, nombor kelulusan ini perlu dipaparkan dengan jelas pada setiap iklan.

Formatnya membawa tarikh luputnya sendiri, contohnya KKLIU 1234/EXP 31.12.2025.

Ini menjawab satu soalan yang kerap ditanya dengan cara yang salah. Ramai bertanya berapa lama kelulusan KKLIU sah, dan jawapan yang beredar dalam kalangan penyedia perkhidmatan berbeza-beza antara satu hingga dua tahun. Saya tidak menemui sebarang tempoh tetap yang dinyatakan dalam sumber rasmi yang boleh dicapai umum.

Soalan yang betul bukan berapa tahun kelulusan sah, tetapi apakah tarikh EXP yang tercatat pada nombor kelulusan anda. Tarikh itu tercetak dalam nombor tersebut. Baca nombor anda, bukan carta tempoh yang tiada asas rasmi.

Beberapa perkara operasi lain yang perlu diketahui:

• Permohonan dibuat melalui borang yang boleh dimuat turun, bukan penghantaran dalam talian. Terdapat juga borang berasingan untuk memohon pindaan kepada format yang telah diluluskan.
• Kelulusan terikat kepada format tertentu, bukan kepada kempen. Kewujudan borang pindaan format menunjukkan perubahan kepada kandungan atau susun atur perlu disemak semula.
• Sijil kelulusan dikeluarkan dalam tempoh 5 hari bekerja menurut Soalan Lazim KKM.
• Terdapat alat semakan awam di portal Program Perkhidmatan Farmasi untuk menyemak sama ada sesuatu iklan telah diluluskan.

5. Apa Yang Dikecualikan

Seksyen 3.0 menyenaraikan perkara yang tidak memerlukan kelulusan LIU, tertakluk kepada semua kriteria yang dinyatakan dipenuhi:

• Kad nama, kepala surat, cap getah, papan tanda klinik, papan tanda arah jalan dan papan tanda panduan di kompleks komersil. Maklumat padanya perlu mematuhi garis panduan penyebaran maklumat yang ditetapkan oleh Majlis Perubatan Malaysia.
• Pengumuman seminar, syarahan awam atau forum awam. Terhad kepada tajuk, tarikh, tempat, nama penceramah dan tempat amalan, gambar penceramah bersaiz passport, serta nama atau nombor untuk pertanyaan.
• Artikel pendidikan dan mesej kesihatan komuniti. Boleh disampaikan tanpa kelulusan, tetapi pengamal tidak boleh melanggar batasan sehingga menggalakkan orang ramai mendapatkan khidmat nasihat atau rawatan daripadanya melalui publisiti terperinci mengenai perkhidmatan atau butiran untuk dihubungi.
• Pengumuman akreditasi, anugerah, dan ucapan tahniah sempena pembukaan cawangan atau kemudahan baharu. Hanya nama dan tarikh anugerah atau pembukaan, serta gambar berkaitan, boleh disebut.
• Maklumat dalam kalangan profesion melalui jurnal dan surat berita perubatan yang diterbitkan oleh badan profesional perubatan.
• Papan iklan yang hanya menunjukkan arah jalan tanpa iklan perkhidmatan, di bawah Seksyen 6.6.

Satu amaran penting di sini. Garis panduan tidak mengandungi klausa yang menyatakan bahawa senarai maklumat klinik yang bersifat informasi semata-mata, iaitu nama, alamat, waktu operasi dan senarai perkhidmatan, dikecualikan secara automatik. Kandungan tersebut dibingkai sebagai maklumat yang dibenarkan di dalam iklan yang telah diluluskan, di bawah Seksyen 4.1, bukan sebagai satu pengecualian berdiri sendiri. Jangan andaikan halaman maklumat sahaja terkecuali secara automatik.

6. Adakah Iklan Digital Dalam Skop?

Ini soalan yang paling kerap saya terima, dan jawapannya memerlukan ketepatan.

Laman web disenaraikan secara khusus sebagai satu medium. Ia berada di bawah Seksyen 6.0, Media yang Diluluskan, sebagai Seksyen 6.8. Teksnya menyatakan maklumat yang disebarkan melalui medium ini perlu direka bentuk dan disusun kata-kata dengan teliti serta mematuhi bahagian relevan dalam garis panduan dan semua dokumen berkanun.

Seksyen 6.8 juga menetapkan bahawa maklumat mengenai kemudahan, pengamal berdaftar, nama dan foto mereka, kelayakan dan kepakaran mestilah informatif dan ringkas, tanpa catatan berupa pujian.

Terdapat juga Seksyen 9.1, yang sering dipetik sebagai bukti bahawa semua iklan internet dalam skop. Di sini saya perlu berlaku adil kepada teks asal. Tajuk Seksyen 9.1 ialah Publisiti di Luar Malaysia. Klausa itu menyatakan kemudahan yang diiklan di negara lain perlu mematuhi keperluan negara tersebut, dan jika iklan itu juga untuk orang ramai di Malaysia, sebagai contoh melalui internet, maka publisiti sedemikian juga perlu mematuhi garis panduan ini.

Subjek utama klausa itu ialah publisiti rentas sempadan. Internet disebut sebagai contoh saluran. Ia menyokong kesimpulan bahawa iklan internet yang sampai kepada orang ramai di Malaysia tertakluk kepada garis panduan, tetapi ia bukan pengisytiharan am mengenai semua pengiklanan digital. Sauh yang lebih kukuh ialah Seksyen 6.8.

Perlu dinyatakan juga: nama platform seperti Google Ads, Facebook, Instagram atau TikTok tidak muncul klausa demi klausa dalam teks. Skop garis panduan ini berasaskan medium, bukan berasaskan platform.

7. Kenapa Rekod Bersih Bukan Bukti Sah

Ini bahagian yang paling banyak menimbulkan perbincangan apabila saya kongsikan di media sosial, dan saya rasa ia perlu dinyatakan dengan seimbang.

Ramai pengamal dan pemasar telah menjalankan iklan klinik secara digital selama bertahun-tahun tanpa sebarang masalah, dan mereka membuat kesimpulan bahawa peraturan ini tidak terpakai kepada digital. Saya sendiri menguruskan akaun Google Ads untuk rangkaian klinik selama lebih dua tahun tanpa sebarang isu penguatkuasaan.

Kedua-dua perkara ini benar pada masa yang sama, dan penjelasannya begini:

• Google tidak menyemak kelulusan Malaysia. Kempen boleh lulus semakan Google tanpa mempunyai kelulusan LIU.
• Penguatkuasaan KKM didorong oleh aduan. Menurut Soalan Lazim KKM, apabila iklan perkhidmatan kesihatan didapati tiada kelulusan atau tidak memaparkan nombor KKLIU, orang awam boleh membuat aduan melalui SISPAA KKM. Saya tidak menemui bukti mengenai pengimbasan automatik dan proaktif terhadap pengiklanan digital.
• Saya tidak menemui sebarang kes terdokumentasi mengenai klinik di Malaysia yang dikompaun khusus kerana iklan digital tanpa KKLIU. Itu ketiadaan bukti yang ditemui, bukan bukti bahawa ia tidak pernah berlaku.

Kesimpulannya: rekod bersih selama bertahun-tahun adalah bukti mengenai pendedahan penguatkuasaan, bukan bukti mengenai skop perundangan. Kedua-duanya perkara berbeza. Senyap bukan bermakna lulus.

8. Apa Yang Perlu Anda Buat Sekarang

Senarai semak praktikal untuk pemilik atau pengurus klinik:

• Audit ad copy sedia ada terhadap sepuluh baris dalam jadual di Seksyen 2 di atas. Mulakan dengan sebarang tawaran promosi atau diskaun, kerana itu yang paling jelas dilarang.
• Semak sama ada iklan anda memaparkan nombor KKLIU, dan jika ada, baca tarikh EXP padanya.
• Semak status kelulusan melalui alat semakan awam di portal Program Perkhidmatan Farmasi.
• Asingkan kandungan pendidikan daripada kandungan promosi. Artikel pendidikan dikecualikan, tetapi hanya jika ia tidak digunakan untuk menarik pesakit melalui butiran perkhidmatan dan maklumat hubungan yang terperinci.
• Muat turun borang permohonan daripada portal Program Perkhidmatan Farmasi jika format iklan anda memerlukan kelulusan, dan gunakan borang pindaan jika anda hanya mengubah format yang telah diluluskan.
• Sahkan edisi garis panduan semasa dengan Urus Setia LIU sebelum bergantung kepada mana-mana nombor seksyen, termasuk nombor seksyen dalam artikel ini. Lihat nota di bawah.

Azrain Alaman

Performance Marketing Strategist & Trainer · Certified Google Partner · HRD Corp Accredited Trainer

10+ tahun mengurus kempen Google Ads Search dan Display di Malaysia. Menguruskan akaun untuk rangkaian klinik penjagaan kesihatan sejak lebih 2 tahun. CEO/CMO Biszverse Dot Com Empire. Ketahui lebih lanjut →